NVDT_120911_00007_Loat bài Giáo Duc cho VN hậu CS-nhóm NVVDTV) -Bài 2-phần 2 of 3

Lê Tùng Châu

(Loạt bài Giáo Dục cho VN hậu CS-nhóm NVVDTV)
-Bài 2- (phần 2 of 3)

Học hẳn nhiên là không phải để theo bác nào đảng nào rồi, cũng chẳng phải chỉ để kiếm cơm, và càng không vì cái bằng cấp kia, vậy Học để làm gì? Đó là đề tài mà tôi mời bạn cùng suy nghĩ ở Phần 2: Câu trả lời từ chúng ta

Phần 2: Câu trả lời từ chúng ta

Qua Phần 1 của bài 2 này (HỌC ĐỂ LÀM GÌ?), hẳn chúng ta đã thấy từ cách nghĩ đến cách làm của người cộng sản chỉ là giả danh sự học chứ họ không hề “có học”  theo đúng nghĩa của chữ này. Tôi tin chắc nếu tôi hỏi Nguyễn thiện Nhân -chẳng hạn- HỌC ĐỂ LÀM GÌ? và chỉ được phép trả lời trong vẻn vẹn vài ba chữ thôi, thì ông ta sẽ không trả lời được. Vì y cứ trên những gì ông ta đã làm đã là câu trả lời hỏng rồi!

Nhân Chi Sơ: Con người từ khi sinh ra, để sống được, phải học hỏi rất nhiều từ đồng loại và thiên nhiên để sống. Huống gì là học để thành người?

Học ăn học nói học chữ học nghĩa…

Khi bắt đầu hòa nhập dòng đời, con người là một thực thể bất toàn. Nhơn chi sơ, bổn bất túc. Đó là một chân lý hiển nhiên.

Trí: Do đó, học là một nhu cầu thường trực của con người, ở mọi cấp độ, mọi lứa tuổi. Đó là tính hiếu tri chỉ loài người mới có. Vì không biết cho nên phải học để biết. Càng học, càng thấy lỗ hổng kiến thức của mình càng lớn, và càng nỗ lực để lấp đầy nó bao nhiêu, bao lâu có thể! Ở phương Tây từ lâu đã có người lớn tuổi (ngoài 5, 6 mươi…) mà vẫn còn đi học. Hẳn nhiên họ chẳng đi học vì kiếm cơm hay lấy bằng. Họ học vì nỗi khao khát hiểu biết.

Chính nhờ tính hiếu tri mà con người với vóc dáng nhỏ nhoi, lại có thể làm nên bao phát minh, là chủ nhân của chính mình và trở nên bá chủ muôn loài.

Hiểu biết và khống chế ngoại cảnh, thiên nhiên chính là phép mầu giúp con người tự định đoạt thân phận mình, vừa tự sinh tồn vừa giúp cho đồng loại vượt lên những hạn mức tầm thường của kiếp người. Gương của những A. Einstein, T. Edison, Marie & Piere Curie…cho đến gần đây như Bill Gate, Job Steven v.v…là một minh chứng chắc nịch.Những “vị thánh” này của nhân loại đã sống một cuộc đời với độ dài ngang bằng như bao người khác nhưng họ đã giúp ích con người biết bao mà không hề tự viết sách khen mình hay bắt ai phải “đời đời nhớ ơn” mình cả? Họ, như thể một nghệ sỹ, bay tạt qua cõi trần và nhanh lẹ thực hiện một nghệ phẩm để lại cho đời…rồi từ biệt.

Khám phá và thể nghiệm nội tâm đã làm con người trở nên thông thái và nhuốm vẻ đẹp lung linh bất diệt qua hình ảnh những giáo chủ lớn như Đức Phật, Đức Jesus, hay các triết gia như Socrates, Kant, Lão Tử. Họ đã đem minh triết vào đời sống và biến kiếp người phù du trở nên bất tử. Nhờ họ, con người đã ý thức về mình rõ hơn và với một nền triết học Đông Tây đồ sộ, đời người cát bụi bỗng trở nên long lanh huyền hoặc như một áng thơ siêu thực. (*)

Đức: Không chỉ học để thỏa trí tầm chân mà con người còn phải học hỏi và thực tập rất nhiều với đạo đức và luân lý nữa.

Nếu anh sống 1 mình trên hoang đảo thì thảy chẳng có vấn đề.

Nhưng anh sống giữa cộng đồng nhân loại rộng lớn thì vấn đề Đức-Lý quả là một vấn đề hệ trọng. Phải cư xử với người, với đời ra sao cho phải cách, cho vẹn tình, cho đẹp lòng nhau? sống ra sao để đáng mặt là con người văn minh? Lúc nào thì dành lấy, lúc nào thì cho đi, nhường nhịn?

Nếu thuở hồng hoang, con người chỉ biết tranh dành phần được phần thắng cho riêng mình bất chấp đồng loại thì thế kỷ 20 đã có những cảnh fair play (đá bóng ra biên trong soccer khi 1 cầu thủ đối phương bị thương tích hay té ngã…): con người văn minh chỉ muốn chiến thắng một cách công bằng và quang minh chính đại, họ không thèm thắng khi giao đấu với tư thế vượt trội hơn đối phương, dù vì bất cứ lẽ gì!

Hình ảnh “quân tử” đó là một bước dài của nhân loại trong chuỗi tiến hóa “thành người” của mình: Con người có nhân tính.

Chữ Nhân Bản, có khi là một tĩnh từ, có khi là một danh từ, là một tên gọi đẹp nhất dành cho con người. Và theo đó, Phi Nhân lại là một từ ngữ có tính miệt thị lớn nhất nặng nhất mà con người phải nhận lấy.

Học Trí làm ta bớt “ngu”, và học Đức giúp ta thanh lọc những tính xấu muôn thuở của kiếp người như tham lam, ích kỷ, dối trá…

Mối tương liên: Trí giúp con người sáng tỏ về mình và vũ trụ, và Đức làm con người sống đẹp với nhau.

Trí rạng thì Đức sáng. Càng học, con người càng cao thượng, hòa đồng và dễ khoan thứ cho tha nhân. Chẳng cần phải đi đâu xa mới có thiên đường, ngay tại cõi trần nếu con người có học một cách đúng nghĩa thì thế gian chả khác gì thiên đàng trong sách vở.

Tạm một tóm lược hết sức cô đọng như thế, chúng ta đã có câu trả lời ngắn gọn và đúng đắn nhất: Học là để hoàn thiện mình

hẹn gặp các bạn ở bài 3

(*): trích Gitanjali, thơ R. Tagore (tựa Việt ngữ: Lời Dâng)- trích đoạn dưới đây do Lý Chánh Trung dịch (trong “Triết Học và Đạo Đức”- Lý Chánh Trung, xb tại Saigon 1969)

…sáng tinh sương, một tiếng động nhẹ cho ta hay rằng chúng ta sẽ cùng nhau xuống thuyền, chỉ mình anh và tôi, và trên đời này sẽ không ai biết gì về cuộc hành trình vô định vô hướng của đôi ta.
Trên đại dương không bờ bến, trước nụ cười im lặng âu yếm của anh, tiếng ca của tôi sẽ vang lên thành âm điệu, thoát khỏi giới hạn lời nói, tự do như làn sóng nhấp nhô…
Vẫn chưa đến giờ khởi hành ư? Ta còn ở đây làm gì nữa?
Này, anh xem, chiều đang xuống dần trên bãi cát và trong ánh hoàng hôn, con chim bể đang bay về tổ ấm…
Ta hãy nhổ neo đi, cho con thuyền lặng lẽ trôi theo ánh sáng cuối xùng của ngày tàn và biến hẳn trong đêm tối…”
———————–

6 comments on “NVDT_120911_00007_Loat bài Giáo Duc cho VN hậu CS-nhóm NVVDTV) -Bài 2-phần 2 of 3

  1. Thử xem xét nền giáo dục của nước Đức: chuyện là cách đây hơn chục năm,tôi có làm việc với một chuyên gia Đức.Thực ra thì so vể tuổi tác và bằng cấp thì ngang nhau(cao đẳng điện CN) nhưng về thực nghiệm thì rõ là chuyên gia thực sự,tôi chỉ là cóc ké…

    Có lần tôi hỏi:sao không học ĐH? Anh ta lấy cái tuốc-nơ-vít vẽ cái hình kim tự tháp và bảo:bên nước tao,một người kỹ sư tốt nghiệp ĐH thì có 5 thằng CĐ như tao phụ việc,một thằng CĐ như tao lại có 10 thằng trung cấp đi theo và cuối cùng 1 thằng trung cấp thì có 15 lao động phổ thông theo hầu!!! Đâu phải ai cũng học ĐH được,phải giỏi thực sự…Tôi vẫn cố cãi:ráng học thì sẽ giỏi thôi. Anh ta cười bảo:đấy là ở bậc phổ thông thôi chứ lên ĐH đâu có nói suông thế được.Như mày thấy tay kỹ sư vừa sang đấy,thực hành đã giỏi mà lý thuyết hắn cũng ngon lành,tao thua…

    Qủa thật,tôi thấy sự phân cấp rất rõ ràng,và chả ai phiền hà vì cái sự phân cấp ấy bởi thực tế :giỏi thì được tôn trọng(khoan bàn đến cái gọi là đạo đức nhá!).Tôi lại hỏi anh ta:thế ở bên ấy ngành nào cũng vậy à? Anh ta bảo:Ừ!Học ĐH vừa phải giỏi thực sự vừa tốn nhiều tiền lắm cho dù nhà nước cho vay(sau này đi làm mới trả).Bọn tao ngay từ phổ thông đã được tư vấn,hướng dẫn kỹ càng,hợp lý về chọn nghề nghiệp cho tương lai sao cho vừa sức và mang lại hiệu quả chứ không thay đổi lung tung.Người Đức tao có câu: thật đáng đánh đòn cha mẹ nào vẫn nuôi con hơn 18 tuổi…Cho nên phải học cho ra học,làm cho ra làm.

    Tôi nghe mà chết lặng!!!

    Like

    • – Ở Nhật Bản cũng vậy. Khi học cấp 3 thì học sinh đã được định hướng nghề nghiệp rồi. Tại trường cấp 3 của họ đã có xưởng thực tập kỹ năng nghề nghiệp về kỹ nghệ điện, cơ khí v.v..
      – Việt Nam xhcn đào tạo kỹ sư MỤC ĐÍCH như sau:

      CÁI GÌ CŨNG HỌC , NHƯNG KHÔNG BIẾT CÁI GÌ
      CÁI GÌ CŨNG BIẾT , NHƯNG KO LÀM ĐƯỢC CÁI GÌ

      Thế mới chết người

      Like

    • Chào bạn chutusg,
      Đúng vậy, ở Úc, dạy nghề gấp 10, 20 lần ĐH. Còn ĐH là hết cử nhân, KS là tốt rồi, ko cần TS, Thạc sĩ vì học càng cao, càng…khó kiếm việc,
      Thân ái,
      Chau Xuan Nguyen

      Like

  2. Ở VN,nhất là ngoài Trung và Bắc(có thể hơi phiến diện),trước đây bây giờ và…mai sau,có cái tính gọi là tính “CUỒNG ĐẠI HỌC” ,tiếp theo là “CUỒNG TRÊN ĐẠI HỌC”, mà ngay cả chính những người trí thức,có học thức hiểu cao biết rộng thừa hiểu cái sự sai toét,cái hậu quả tai hại nhưng vẫn đốc vào,vẫn thúc dân tình lao vào cái tính ấy.Nền giáo dục như thế là do…quá độ lên CNXH chăng? Thật đáng phỉ nhổ!

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s